A. Mafhungo ane a khou bvelela shangoni
1. Mutakalo
1.1. Shango ḽa Afrika Tshipembe ḽi bvela phanḓa na u sumbedza vhukoni ha maimo a ḽifhasi ha zwa mishonga na saintsi nga kha u tshimbidza mafhungo a Hantavirus
1.1.1. Khabinethe yo fhululedza vha Tshiimiswa tsha Malwadze a Phirela tsha Lushaka (NICD) kha ḽeveḽe yavho ya vhukoni ha u kona u wanulusa mafhungo a vhalwadze vhavhili vha Hantavirus hu sa athu fhela awara dza 24 musi vho ṱanganedzwa sibadela tsha Gauteng.
1.1.2. Khabinethe yo ḓivhidzwa nga nyimele dzo itaho uri vhalwadze vha Hantavirus vha ṱanganedzwe sibadela tsha ḽa Afrika Tshipembe ngeno vho vha vhe kha tshikepe tsha MV Hondius.
1.1.3. Khabinethe yo dovha hafhu ya fhululedza vha Muhasho wa Mutakalo kha matshimbidzele a luvhilo nahone a bveledzaho a u davhidzana na vhathu vhe vha kwamana u thoma na vhalwadze vha Hantavirus phanḓa ha musi vha tshi ṱhaṱhuvhiwa.
1.1.4. Khabinethe i tama u dzikisa nyofho dza uri hu nga kha ḓi dovha hafhu ha vhigwa muṅwe mulandu wa dwadze iḽi nga ṅwambo wa mbevha dzine dza vha hone kha miṅwe mimasipala, vhorasaintsi vho ri ḓivhadza zwauri Hantavirus a i wanali kha mbevha na nthihi ine ya wanala kha shango ḽa Afrika Tshipembe kana kha dzhango ḽa Afrika.
1.1 Tshikwama tsha masheleni a ndambedzo a swikaho R1.5 biḽioni a u tikedza khamphani ya Biovac kha vhukoni ha mveledziso ya khaelo kha ḽa Afrika Tshipembe
1.1.1 Khabinethe yo ṱanganedza tshikwama tsha masheleni a ndambedzo a swikaho R1,5 biḽioni vhukati ha vha Biovac na vha Tshigwada tsha Bannga ya Vhubindudzi ya Yuropa (EIB) u itela u thoma ḽimaga ḽa zwa mveledziso ya khaelo dzo fhelelaho na u ṱanganelana ḽa u tou thoma kha dzhango ḽa Afrika.
1.1.2 Ḽimaga, ḽo lavhelelwa u fhela u fhaṱiwa nga ṅwaha wa 2028, ḽi ḓo bveledza khaelo dza khoḽera ya orala, nga murahu ḽi ḓo aluswa ḽa vho bveledza khaelo dza vhulwadze ha polio, pneumonia, na meningitis. Musi ḽi tshi vho shuma nga nḓila yo fhelelaho, ḽi ḓo vha na vhukoni ha u bveledza mashota a swikaho 40 miḽioni nga ṅwaha, zwi ḓo tikedza lwa ndeme u nḓisedzo ha ndondolamutakalo ya ḽa Afrika na tsireledzo ya maitele a nḓisedzo.
1.1.3 Thandela iyi i lavhelelwa hafhu u sika mishumo ya vhathu vha re na vhukone i fhiraho 340 na mishumo i songo livhiswaho i swikaho 7000, khathihi na u ṱuṱuwedza zwa u fhiriselwa ha thekinoḽodzhi, vhutumbuli na u nḓisedzo ha zwa mutakalo lwa tshifhinga tshilapfu u mona na dzhango.
1.2 Vhulwadze ha Khwanḓa na Mulomo
1.2.1 Khabinethe yo ṱanganedza mvelaphanḓa yo swikelwaho ya mbekanyamushumo ya khaelo ya tshivhalo tsha kholomo dza 2.59 miḽion dzo haelwaho u thivhela Vhulwadze ha Khwanḓa na Mulomo (FMD) u swika zwino.
1.2.2 Khabinethe yo dzhiela nṱha u swika fhano shangoni ha mashota a miḽioni mbiḽi a khaelo ya FMD u bva kha shango ḽa Türkiye, sa tshipiḓa tsha mashota a khaelo a swikaho miḽioni dza rathi o rengwaho. Muhasho wa Vhulimivhufuwi u ṋetshedza khaelo idzi kha mavundu u tshi shumisa modeḽe wa u avhela wo ḓisendekaho nga ṱhoḓisiso dza saintsi dza vho kwameaho wo ḓivhadzwaho nga data ya mokhovha na khombo ya zwipuka.
1.2.3 Mashotha maṅwe hafhu a khaelo a swikaho miḽioni thanu o rengiwa u bva kha shango ḽa Argentina nga kha khamphani ya Onderstepoort Biological Products.
2 Ikonomi
2.1 Muvhuso u bvela phanḓa na u dzhenelela u itela u fhungudza mutengo une wa vha nṱha vhukuma wa zwivhaswa
2.1.1 Muvhuso i bvela phanḓa na u dzhenelela u itela u fhungudza mutengo une wa vha nṱha vhukuma wa zwivhaswa zwine zwa tou vha masiandaitwa a nndwa ine ya bvela phanḓa vhukati ha shango ḽa US/ Israel ngei shangoni ḽa Iran zwine zwo kwama vhukuma na vhupo ha dzingu ḽa Gulf.
2.1.2 Khabinethe yo tikedza subusidi ya muthelo wa mutengo wa zwivhaswa ya masheleni a swikaho R17.2 biḽioni yo ḓivhadzwaho nga Minisṱa wa zwa Masheleni ine ya ḓo engedzwa nga murahu ha tshifhinga tsha miṅwedzi miraru (3) u bva nga ṅwedzi wa Lambamai u swika Fulwi 2026 na Tshigwada tsha Mushumo tsha Vhukati ha Dziminisṱa tshi bvela phanḓa na u sedzana na maṅwe maga ane a nga dzhiwa u itela u fhungudza masiandaitwa a ṱhahelelo ya zwivhaswa na manyoro a ḽifhasi kha vhadzulapo vha ḽa Afrika Tshipembe.
2.1.3 Khabinethe yo ṋea ndaela Minisṱa wa Zwiko zwa Mineraḽa na Peṱiroḽiamu vha tshi tekedzwa nga Minisṱa wa Vhushaka ha Dzitshaka na Tshumisano uri vha dzudzanye phindulo ya SADC u itela u vhona uri hu na tsireledzo ya zwivhaswa na manyoro na nḓisedzo kha dzingu.
3 Vhushaka ha Dzitshaka
3.1 Mvelaphanḓa yo swikelwaho ya tshiga tsha shango nga fhasi ha Luṱa lwa vhuvhiḽi (ll) lwa Thandela ya Maḓi ya Lesotho Highlands - Buroho ḽa Senqu
3.1.1 U rwelwa ṱari ha Buroho ḽa Senqu fhaḽa kha vhupo ha Mokhotlong kha Vhuvhusakhosi ha Lesotho, zwi sumbedza mvelaphanḓa yo swikelwaho ya tshiga tsha shango nga fhasi ha Luṱa lwa vhuvhiḽi (ll) lwa Thandela ya Maḓi ya Lesotho Highlands. Buroho iḽi ḽi swa ḽi ḓo ita uri hu sa vhe na u thithisea kha u kona u swikela vhupo ha Mokhotlong, Sani Pass, na vhupo ha nga matungo.
3.1.2 Thandela iyi yo shela mulenzhe zwihulwane kha u alusa ikonomi ya shango ḽa Lesotho, musi shango ḽa Afrika Tshipembe ḽi tshi fhaṱa bada dza khiḽomithara dza maḓana u itela u leludza tswikelo fhethu hu re na damu ho khetheaho na u badela masheleni a u fhaṱa thandela iyi a swikaho R3,8 biḽioni nga ṅwaha kha mithelo ya shango nga fhasi ha Thandela ya Maḓi ya Lesotho Highlands.
3.1.3 Thandela ya Maḓi ya Lesotho Highlands i vhona uri vundu ḽa Gauteng ḽi kona u wana maḓi manzhi nga kha sisṱeme ya Maḓi ya Vaal nga thungo shango ḽa Lesotho ḽi tshi bveledza muḓagasi na u tikedza nḓisedzo ya maḓi a u nwa, u sheledza, a zwa vhufuwakhovhe, na u ṱuṱuwedza vhuendelamashango.
3.2 Madalo a zwa Mushumo kha shango ḽa Spain o sumbedza uri shango ḽashu ndi mushumisani a dzhielwaho nṱha vhukuma
3.2.1 Khabinethe yo ṱanganedza madalo a tshiofisi o tshimbilaho zwavhuḓi nga Phresidennde Vho Cyril Ramaphosa, he khao ha vha na vhubindudzi ha masheleni a swikaho €2.1 biḽioni kha zwa u shandukela kha fulufulu ḽi pfadzaho ḽa Afrika Tshipembe kha masia a zwa gesemaḓi, moḓoro ya muḓagasi, fulufulu ḽi vusuluseaho na themamveledziso.
3.2.2 Nga ṅwaha wa 2025, tshivhalo guṱe tsha mbambadzo vhukati ha shango ḽa Afrika Tshipembe na ḽa Spain tsho swika masheleni a anganyela kha €2.8 biḽioni, he vhurumelazwivhambadzwaseli kha shango ḽa Spain ha engedzea u swika kha €1.3 biḽioni. Zwiṅwe hafhu, khamphani dza ḽa Spain dzi swikaho 150 dzi shuma zwino kha mavu a ḽa Afrika Tshipembe, dzo sika mishimo i fhiraho 20,000 u mona na sekhithara dzo fhambanaho u bva kha ya fulufulu ḽi vusuluseaho na themamveledziso u ya kha tshumelo dza zwa masheleni, thekhinolodzhi na vhuendelamashango.
4. Tsireledzo na Vhutsireledzi
4.1 Khaedu dza Vhufhalali
4.1.1 Khabinethe yo kaidza zwa u leleḓiswa ha vidio na zwifanyiso zwi si zwavhukuma kana zwa kholekhole zwine zwa sumbedza u ṱhaselwa ha vhabvannḓa zwi si zwone kha shango ḽa Afrika Tshipembe. Vidio na zwifanyiso zwi si zwavhukuma a zwi tou vha zwi si zwavhukuma fhedzi, zwo itelwa u tshinya dzina ḽa shango ḽa Afrika Tshipembe kha dzitshaka na u nyadza ndingedzo ya ḽa Afrika Tshipembe ya u swikela tshipikwa tsha adzhenda ya Afrika ya khwine.
4.1.2 MaAfrika Tshipembe vha na ndugelo dzavho dza u gwalaba sa nḓila ya u imedzana na khaedu dza vhufhalali vhu siho mulayoni vhune ha bvela phanḓa, fhedziha zwiito zwa hakhathi zwine zwa ṱumanywa na iyo migwalabo tshifhingani tsho fhiraho a zwi ṱanganedzei na vha vhukombetshedzi ha mulayo vha tea u shumana na vhaiti vha dzikhakhathi dzenedzo.
4.1.3 Khabinethe yo kaidza zwa u lingedza u shumisa tshikhala itshi u homboka mbilaelo dza ngoho dza vhadzulapo vha ḽa Afrika Tshipembe dza vhushayamishumo vhune ha vha nṱha vhukuma, na zwikhala zwa ikonomi zwo fhungudzeaho nga kha u ṱuṱuwedza vhuthihi ha MaAfrika Tshipembe uri vha vukuse vhudziki ha shango zwi tshi katela na u ṱuṱuwedza khakhathi dzo livhiswaho kha vhabvannḓa na u ṱuṱuwedza vhuthihi ha tshitshavha nga tshitshavha.
4.1.4 Khabinethe yo dovholola zwauri huna mushumo u re kati wa u tandulula thaidzo ya vhufhalali vhu siho mulayoni zwine zwa katela u khwaṱhisa ndangulo ya mikaṋo nga kha mushumo wa vha BMA, u ṱavhanyisa maitele a zwa u humisela mubvannda shangoni ḽa hawe, u lwa na zwiito zwa vhugevhenga ngomu kha zwitshavha zwa vhabvannḓa, na u tsireledza mishumo na zwikhala u itela vhadzulapo vha ḽa Afrika Tshipembe.
4.1.5 Kha zwikhala zwa vhadzulapo vha ḽa Afrika Tshipembe, Khabinethe yo ṋea ndaela Muhasho wa zwa Mishumo na Vhashumi uri u khwaṱhise ṱholo mishumoni u itela u vhona uri hu tevhedzwa milayo ya mushumo u mona na sekhitara dzi kwameaho sa dza mafunda, mabulasi, maḽori, na zwa vhufhaṱi khathihi na dziṅwevho.
4.1.6 Khabinethe yo dovha hafhu ya ṋea ndaela mimasipala ya u vhona uri hu kombetshedzwa milayoyapo, na tshipikwa tsho vhewaho kha milayoyapo ya mbambadzo. MaAfrika Tshipembe vha tea dovha hafhu vha tamba tshipiḓa tshavho nga u ṱutshela zwiito zwa u hadzimisa vhaṅwe vhathu ḽaisetse dza mabindu avho.
4.1.7 Kha ḽeveḽe ya mbekanyamaitele, Nḓivhadza mulayotibe yo Vusuludzwaho kha zwa Vhufhalali i tandula vhuleme nga milayo ya vhufhalali ya zwino, nga kha u ḓivhadza mbetshelwa dza shango dza u thoma dza mulayo wa tsireledzo, u pfulusa ofisi dza senthara dza tshavhi u itela dzi dzule tsini ha bodara, na tshiteṅwa u itela u konisa Mihasho yo teaho i sumbedzise dziṅwe mbambadzo, phurofesheni, na mabindu a vhadzulapo vha ḽa Afrika Tshipembe na dzitshavhi fhedzi.
B. Tsheo dza Khabinethe
1. Nḓivhadza mulayotibe wo Vusuludzwaho ya Muvhuso Wapo 2026
1.1. Khabinethe yo ṱanganedza zwa u anḓadzwa kha gurannḓa ha Mvetamveto ya Nḓivhadza mulayotibe wo Vusuludzwaho kha Muvhuso wapo u itela u vhudzisa ha lushaka. Nḓivhadza mulayotibe wo Vusuludzwaho ndi tshipiḓa tsha tshanduko dza muvhuso wapo dza zwa u dzudzanya muvhuso wapo u itela u fhaṱa sisṱeme ya musalauno, yo lugelaho ndivho ya sisṱeme ya muvhuso wapo une wa ḓo kona u ṋetshedza tshumelo lwa tshifhinga tshilapfu.
1.2. U tolwa ha Nḓivhadza mulayotibe zwo bveledzwa u itela u vhona uri muhanga wa mbekanyamaitele ya muvhuso wapo wo lugela u fhindula kha nyimele dzi re hone na dzi tevhelaho dza zwa mveledziso, ikonomi, mveledziso ya fhethu na mupo. Masia o topolwaho ane tshipikwa tsho lavhesa khao ndi kha tshiimiswa tsha zwa mvelele kha mimasipala, vhurangaphanḓa ha zwa poṱotiki na vhuḓifhinduleli, nzudzanyo vhukati ha mihasho, u dzhenelela ha mudzulapo, tshanduko dza zwa gwama na zwikhala, na vhurangaphanḓa ha sialala.
1.3. Nḓivhadza mulayotibe yo Vusuludzwaho i ṱanganedza maitele a u thoma nga thevhekanyo na u sielisana u bveledza tshanduko ya tshifhinga tshilapfu nahone yo dzudzanyeaho. Mvetamveto iyi i dzhiela nṱha zwauri ndingedzo dza tshandukiso dza tshifhingani tsho fhiraho dzo fhela nungo lunzhi kha luṱa lwa u thoma u shuma, zwo vhangwa nga u sa dzhiela nzhele ndangulo ya tshanduko na thevhekanyo. Sa nyito ya tshanduko ya mutheo, Nḓivhadza mulayotibe yo Vusuludzwaho iyi i dzinginya u thomiwa ha Khoro ya Ndangulo ya Tshanduko ya Muvhuso Wapo ya tshifhinga tsho tewaho.
2. Pulane ya Tshifhinga Tshilapfu ya nga ha Tshiṱirathedzhi tsha Mveledzo ya Mmbi ya vha SANDF
2.1. Khabinethe yo ṱanganedza Tshiteṅwa tsha u Pulana na Tshiṱiratedzhi tsha Mveledzo ya Mmbi tsha Tshifhinga Tshilapfu u itela vha SANDF na maṅwalo a thikhedzo a Mbekanyamaitele ya Pulane.
2.2. Nga murahu ha tshifhinga tsha miṅwaha ya mahumi tsha ndambedzo yo thithiseyaho, puḽatifomo dzi khou aluwaho na mveledziso ya vhukoni i si na zwishumiswa zwo teaho, vha SANDF vho bveledza tshiṱirathedzhi tsha mveledzo tshine tsho tewa u ya nga ha zwipikwa zwo tandulwaho kha pulane ya "Lwendo lwa u ya kha Zwivhuya".
2.3. Pulane iyi i ṱumanya zwa u khwinisa vhupileli na mveledziso ya Lushaka, vhudziki ha dzingu, na nyaluwo ya ikonomi u itela u vhumba Mmbi ya Vhupileli i nḓisedzo ho, nahone ine ya ḓo dzula yo Lugela u tandulula thaidzo dzi re hone fhano hayani na mishushedzo ya tshifhinga tshilapfu.
3. Miṅwaha ya 70 ya Nndwa na u Maanḓafhadzwa ha Vhafumakadzi: U maanḓafhadzwa ha ikonomi na matshilisano zwa tsumbatshayandingano ya vhafumakadzi
3.1. Sa tshipiḓa tsha vhuḓinekedzeli kha zwa u maanḓafhadzwa hu pfalaho ha vhafumakadzi sa izwi shango ḽi tshi pembelela miṅwaha ya 70 u bva tshe ha vha na Musumbedzo wa Vhafumakadzi wa ṅwaha wa 1956, Khabinethe yo ṱanganedza u thomiwa ha zwa u maanḓafhadzwa ha ikonomi na matshilisano zwa tsumbatshayandingano ya vhafumakadzi sa rekhodo ya ṅwaha ya u kala na u lavhelesa mvelaphanḓa kha zwa u maanḓafhadzwa ha ikonomi na matshilisano zwa vhafumakadzi nga murahu ha tshifhinga.
3.2. Tsumbatshayandingano iyi i tandulula zwa u shayeha ha maga a zwilinganyi o fhelelaho a zwa u maanḓafhadzwa ha ikonomi na matshilisano zwa vhafumakadzi khathihi na u vha tshipiḓa tsha zwiimiswa zwa u dzhia tsheo kha ḽa Afrika Tshipembe. Kha sia ḽa zwa matshilisano, tsumbatshayandingano i ḓo lavhelesa kha pfunzo na mutakalo, kha sia ḽa zwa ikonomi, tsumbatshayandingano i ḓo lavhelesa kha zwiko na maraga wa vhashumi, na kha sia ḽa zwa u dzhia tsheo, tsumbatshayandingano i ḓo lavhelesa kha zwa u dzhia tsheo kha sekhithara ya lushaka na kha zwa u dzhia tsheo kha sekhithara ya phuraivethe.
3.3. Mutsindo wa zwa u Maanḓafhadzwa ha Ikonomi na Matshilisano zwa Tsumbatshayandingano ya Vhafumakadzi u sumbedza zwa u dzhia tsheo kha sekhithara ya lushaka sa sia ḽo rekhodelaho nṱha vhukuma kha zwa u maanḓafhadzwa ha vhafumakadzi ngeno sia ḽa maraga wa vhashumi na zwiko ḽo rekhodela fhasi vhukuma. Masia o sumbedzaho u vha fhasi vhukuma a katela dzifeme dza zwa mulayo dzine vhaṋe vhadzo ha vha vhafumakadzi, mikovhe ya Vhaofisiri Vhulwane vha vhafumakadzi yo andadzwa kha JSE, u swikela tshikolodo, na u tholwa kha mishumo ine ya ṱoḓa zwikiḽi zwa maimo a nṱha.
4. Miṅwaha ya 70 ya Nndwa na u Maanḓafhadzwa ha Vhafumakadzi: Muvhigo wa Themo ya Vhurathi kha u Thoma Thendelano ya u fheliswa ha zwiito zwo fhambanaho zwa u Khethululwa ha Vhafumakadzi
4.1. Khabinethe yo ṱanganedza Muvhigo wa Themo ya Vhurathi wa shango ḽa Afrika Tshipembe kha zwa u Thoma Thendelano ya u fheliswa ha zwiito zwo fhambanaho zwa u Khethululwa ha Vhafumakadzi.
4.2. Muvhigo uyu u ṱuṱuwedza mvelaphanḓa yo bveledzwaho nga ḽa Afrika Tshipembe kha u khwaṱhisa mbekanyamaitele ya zwa mulayo, ndayotewa na muhanga wa tshiimiswa u itela ndinganyo ya mbeo, u maanḓafhadza vhafumakadzi na ndinganyo yo teaho. Mvelaphanḓa i katela:
- U thomiwa ha Muhanga wa u Fhindula nga ndḓila ya tshihaḓu kha mafhungo a Mbeu a zwa u Pulana, Mugaganyagwama, Vhulavhelesi, Vuṱhaṱhuvhi na Muṱolambalelano.
- Pulane ya Tshiṱirathedzhi ya Lushaka ya GBVF ya ṅwaha wa 2019,
- Maga a u maanḓafhadza ikonomi,
- U tolwa ha mbeu ha sekhithara ya lushaka na u imela vhafumakadzi kha zwa vhurangaphanḓa na u dzhia tsheo.
4.3 Nga nnḓa ha mvelaphanḓa ya ndeme, Afrika Tshipembe ḽi kha ḓi shuma kha zwa muhanga u bvelaho phanḓa na khaedu dza u thoma zwine zwa katela vhushayamishumo kha vhafumakadzi vhu re nṱha vhukuma, thaidzo ya khakhathi dzo Ḓitikaho nga Mbeu na Mabulayo a Vhafumakadzi (GBVF), u pendulela hu si havhudi ha zwa pfunzo kha mvelele dza vhashumi, na u ṱolwa ha mbeu kha sekhithara ya phuraivethe.
C. Maswmaswaa kha Khabinethe
1. U dzudzanya Muvhuso Wapo: Muvhigo wa mvelaphanḓa wa Kotara 2 ya Ṅwaha wa Muvhalelano wa 2025/26 kha u Thoma u Shuma ha Pulane dza Masheleni dza Mbuedzedzo kha mimasipala ine ha dzhenelela Muvhuso khayo
1.1 Khabinethe yo ṱanganedza maswa nga ha u thoma u shuma ha Pulane dza Masheleni dza Mbuedzedzo (dziFRP) kha mimasipala miṋa (4) ine ha dzhenelela muvhuso khayo u ya nga ha Tshiteṅwa 139 (7) tsha Ndayotewa, ine ya vha mimasipala yapo ya Lekwa, Enoch Mgijima na wa Ditsobotla, khathihi na Masipala Muhulwane wa Mangaung. Mvelaphanḓa kha u thoma u shumiswa ha FRPS u itela u tsireledza tshanduko kha mashumele a u nḓisedzo ya tshumelo na masheleni kha mimasipala iyi a zwo ngo tshimbila zwavhuḓi, hu sa katelwi masipala wa Ditsobotla.
1.2 Khabinethe yo dzhiela nṱha zwauri kha miṅwe mimasipala miraru (3), u thoma u shumiswa ha FRP zwo ima u shuma kha Luṱa 1 zwe zwa vha zwo tea u khunyeledzwa vhukatini ha miṅwedzi ya 12 ya musi FRP yo ṱanganedzwa. Mbilelo khulwane ndi dza u sa itwa na luthihi mishumo ngeno masheleni a hone, na khwiniso ṱhukhu kha zwisumbedzi zwa masheleni na ndivhanele.
1.3 Khabinethe yo ṱanganedza masheleni a mbuelo a mimasipala miṋa nga fhasi ha zwa u dzhenelela ha muvhuso u ya nga Tshiteṅwa 139 (7) tshi tshimbilelanaho na Tshiteṅwa 139 (5)(a) tsha Ndayotewa. Khabinethe yo ṱanganedza zwauri hu tea u bveledzwa maga o teaho u itela u kombetshedza mimasipala ine ya kundelwa u badela zwikolodo zwayo u dzhenela Thendelano dza Zhendedzi ḽa zwa u Nḓisedzo u itela zwiimiswa zwi fanaho na Eskom zwi bvele phanḓa na u ṋetshedza nḓisedzo ya muḓagasi na u kuvhanganya mbuelo.
2. U khethwa ha Vhupo ha zwa Ikonomi ho Khetheaho ha Fetakgomo Tubatse ho dzinginywaho, Vunduni ḽa Limpopo
2.1 Khabinethe yo lavhelesa na u tikedza nyito dza Minisṱa wa Mbambadzo, Nḓowetshumo, na Vhutatisani kha u khethwa ha Vhupo ha zwa Ikonomi ho Khetheaho ha Fetakgomo Tubatse (FTSEZ) ho dzinginywaho, vhune ha wanala kha Tshiṱiriki tsha Sekhukhune Vunduni ḽa Limpopo.
2.2 FTSEZ iyi ndi tshiṱiratedzhi tsha tshiitaho tsha Pulane ya Mveledziso ya Limpopo ine yo livhiswa khau bveledza nḓowetshumo, u ṱavhanyisa nyaluwo ya ikonomi, na u sika mishumo nga kha u kunga vhubindudzi kha zwa migodi, u shandukiswa ha mineraḽa, fulufulu, vhulimivhufuwi, na sekhithara dza mimoḓoro. FTSEZ i ḓo bveledzwa nga kha nṱha tharu.
3. Zwikhala zwa Ikonomi zwi re Hone kha shango ḽa Afrika Tshipembe nga kha Fhethu ha Mbambadzo ya Mahala ya Dzhango ḽa Afrika
3.1 Khabinethe yo lavhelesa kha zwikhala zwa ikonomi zwi re hone kha shango ḽa Afrika Tshipembe u mona na dzhango ḽoṱhe nga kha AfCFTA. AfCFTA i vhumba maraga muthihi une wa vha muṅwe wa mimaraga mihulwanesa ḽifhasini ḽoṱhe nga u vha na vhathu vha swikaho 1.3 biḽioni na GDP yo ṱanganywaho i fhiraho US$3.4 triḽioni.
3.2 Thendelano ya AfCFTC yo fhelelaho i sumbedza tshiṱiratedzhi tsha zwikhala kha u vula vhukoni ha ikonomi, u alusa maraga ya zwivhambadzwaseli, maitele a ndeme a nḓowetshumo, u ṱuṱuwedza vhubindudzi, na u bveledza nyaluwo ya tshifhinga tshilapfu.
3.3 U bva tshe ha rwelwaṱari mbambadzo ya ḽa Afrika Tshipembe nga fhasi milayo yo themendelwaho ya AfCFTA u bva nga ṅwedzi wa Phando 2024 u swika wa Luhuhi 2026, mbambadzo yo engedzea u swika kha R2.6 biḽioni nga zwibveledzwa zwo ya ho nga u fhambana sa zwishumiswa zwa muḓagasi, zwiḽiwa, mapulasitiki na mitshini ya muḓagasi.
4. Nḓisedzo ya Maḓi a si na Tshika Hammanskraal
4.1 Khabinethe yo ṱanganedza muvhigo wa mvelaphanḓa ya Thandela ya Maḓi a si na Tshika Hammanskraal ine ya rangwa phanḓa nga vha Magalies Water nga fhasi ha vha Muhasho wa Maḓi na Vhuthathatshiḽi na vha Masipala wa Ḓorobo ya Tshwane. Musi yo no fhela tshoṱhe, thandela iyi i ḓo kona u ṋetshedza maḓi a u nwa kha miṱa i swikaho 47 550, hu tshi ṋetshedzwa maḓi vhadzulapo vha tshivhalo tshi anganyelwaho u swika 180 679.
4.2 Khabinethe yo dzhiela nṱha zwauri moduḽu miṋa yoṱhe ya tshipiḓa tsha thandela ine ya ṋetshedzwa nga vha Magalies Water yo no ḓi fhaṱiwa na u itwa ndingo, zwi itaho uri sisṱeme i kone u ṋetshedza maḓi o kunakiswaho u swika kha 50 ML nga ḓuvha.
4.3 Minisṱa wa zwa Maḓi na Vhuthathatshiḽi vha ḓo ṱola thandela iyi mafheloni a vhege na u lavhelesa mishumo yo salelaho murahu ya vha Ḓorobo ya Tshwane u itela u vhona uri muthu muṅwe na muṅwe wa zwitshavha zwa ha Hamanskraal u kona u swikela Maḓi.
4.4 Muhasho wo dovha hafhu wa ḓivhadza Khabinethe nga ha mvelaphanḓa ya u buḽokolola thandela dza maḓi dzo buḽokaho na nga ha tshiimo tsha tshikolodo tsha masipala kha bodo dza zwa maḓi, zwine zwa vhea khomboni nḓisedzo ya maḓi na vhukoni ha masheleni ha bodo idzi. U ḓivhadzwa nga nḓila yo dodombedzwaho nga ha izwi hu ḓo itwa nga murahu ha WaterCom.
5. Nḓisedzo ya muḓagasi i tshe yo tsireledzea zwavhuḓi na maitele a zwa u tsimiwa ha muḓagasi nga u sielisana a tsini na u fheliswa
5.1 Khabinethe yo ṱanganedza Winter Electricity Outlook yo ṋetshedzwaho nga vha Eskom, ine ya sumbedza uri zwa u khaulwa ha muḓagasi nga u sielisana zwi nga si vhe hone vhukati ha ṅwedzi wa Lambamai na Ṱhangule, zwine zwa sumbedza tshanduko ya ndeme kha lwendo lwa fulufulu ḽa lushaka lwashu.
5.2 Khabinethe yo dovha hafhu ya ṱanganedza mvelaphanḓa kha zwa u tsimiwa ha muḓagasi nga u sielisana hune vharengi vha swikaho 352 968 a vha tsha kwamiwa nga zwa u tsimiwa ha muḓagasi nga u sielisana nga zwifhinga zwa u shumiseswa ha muḓagasi. Zwa u tsima muḓagasi nga u sielisana zwo fheliswa ngei Kapa Devhula na Kapa Vhukovhela, hu na mavundu a swikaho maṱanu (5) ane ha ḓo fheliswa zwa u tsima muḓagasi nga u sielisana khao nga ṅwaha wa 2026 ngeno vundu ḽa Gauteng na ḽa KZN a tshi ḓo fheliselwa khaedu dza zwa u tsimiwa ha muḓagasi nga u sielisana nga ṅwaha wa 2027.
D. Milayotibe
1. Mulayotibe wa Khwiniso ya Mulayo wa Vhana, wa 2026
1.1. Khabinethe yo ṱanganedza u rumelwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya Malayo wa Vhana wa ṅwaha wa 2026 ngei Phalamenndeni.
1.2. Mulayotibe wa Khwiniso ya Mulayo wa Vhana u lingedza u leludza ndangulo na mbekanyamushumo dza mveledziso ya vhuhanani ha vhana zwo tshinyadzwaho zwe zwa vha zwi tshi lavheleswa nga fhasi ha Tshiteṅwa 5 tsha Mulayo nga vha manḓalanga o fhambanaho kha ndangulo yo pfumbiswaho ya ECD nga fhasi ha Tshiteṅwa 6 tsha Mulayotibe wa Khwiniso nga fhasi ha vhuḓifhinduleli ha vha Muhasho wa Pfunzo ya Mutheo. Mulayotibe wa Khwiniso u ḓivhadza maitele a u ḓiṅwalisa mathihi kha senṱhara dza ECD na tshigwada tshithihi tsha Milayo na Zwilinganyi kha mbekanyamushumo ya ECD.
2. Mulayotibe wa Khwiniso ya Mvetamveto ya Fulufulu ḽa Nyukiḽia, wa 2025
2.1. Khabinethe yo ṱanganedza u anḓadzwa ha Mulayotibe wa Khwiniso ya Mvetamveto ya Fulufulu la Nyukiḽia, wa ṅwaha wa 2025 u itela vhuvhudzisi ha lushaka.
2.2. Mvetamveto ya Mulayotibe iyi i khwinisa Mulayo wa Fulufulu ḽa Nyukiḽia wa ṅwaha wa 1999 une wa ṋea muhanga wa mulayo u itela u dzhenelela ha shango ḽa Afrika Tshipembe kha mbambadzo ya dzitshaka kha zwishumiswa zwa nyukiḽia na thekhinolodzhi.
2.3. Mulayotibe uyu u tandulula zwikhala zwa ndangulo zwi bvaho kha mveledziso dza ḽifhasi na dza fhano hayani dza tshivhumbeo tsha nyukiḽia nga u khwinisa teo, u livhanyisa Mulayo uyu na zwilinganyo zwa dzitshaka, na u khwathisa vhulavhelesi ha zwishumiswa zwa nyukiḽia, thundu, na mishumo yazwo u mona na maitele a ndeme.
3. Mulayotibe wa Khwiniso ya Zwilinganyo na Ndangulo dza zwa u Vhufhaṱi dza Lushaka, wa 2026
3.1. Khabinethe yo ṱanganedza Mulayotibe wa Khwiniso ya Zwilinganyo na Ndangulo dza zwa Vhufhati dza Lushaka, wa ṅwaha wa 2026 u itela u shela mulenzhe ha lushaka. Ndivho ya iyi mvetamveto ya Mulayotibe ndi ya u ṱuṱuwedza zwa u fana ha mulayo kha tsheo dza mimasipala na u vhona uri hu itwa maitele a zwa vhufhati o tsireledzeaho nga kha u shumisa saintsi ya zwa vhufhaṱi i pfalaho, vhafhaṱi vho pfumbudzwaho, na zwishumiswa zwo khwathaho.
3.2. Mulayotibe uyu u tandulula mbilaelo dza khaedu dzi kwamaho zwa u ṱalutshedzwa na u shumiswa ha mulayo nga nḓila dzi sa fani.
D. U tholwa
U tholwa hoṱhe hu do khunyeledzwa nga murahu ha u khwathisedza ndalukano na u ṱanzwa madzina ho teaho.
- Vho Otsile Maseng sa Muofisiri Muhulwane (CEO) wa Ndangulo ya Tshikolodo ya Lushaka.
- Mufumakadzi Vho Linda Seroka sa CEO ya Koporasi ya Ndindakhombo ya Tshikolodo tsha Zwivhambadzwaseli
- Vho Marcus Selepe sa CEO wa Zhendedzi ḽa Ndangulo ya u Vhulunga Maḓi ḽa Limpopo-Olifants.
- U tholwa ha Vhalangi kha Bodo ya Lepelle Northern Water
a. Dokotela Vho Ndweleni Fredirick Mphephu (Mudzulatshidulo vhane vho tou dovha vha tholwa hafhu);
b. Vho Motalane Dewet Monakedi (Muthusamudzulatshidulo);
c. Mufumakadzi Vho Ayesha Hamad Laher;
d. Mufumakadzi Vho Christine Morongoe Ramphele;
e. Vho Makone Mack Magoele;
f. Mufumakadzi Vho Tsakane Zwane;
g. Mufumakadzi Vho Stephinah Mudau;
h. Muimeleli. Vho Lufuno Tokyo Ṋevondwe;
i. Phrof Vho Tebogo Mashifana;
j. Phrof Vho Mabel Mphahlele-Makgwane; na
k. Vho Ashley Latchu.
- U tholwa ha Vhalangi kha Bodo ya Zhendedzi ḽa Themamveledziso ya Zwiko zwa Maḓi ḽa Lushaka
a. Vho Ramateu Johannes Monyokolo (Mudzulatshidulo);
b. Mufumakadzi Vho Precious Nompumelelo Sibiya (Muthusamudzulatshidulo);
c. Mufumakadzi Vho Barbara Schreiner;
d. Vho Simphiwe Khondlo;
e. Vho Gregory Nigel Joseph White;
f. Vho Nicholas van Rensburg Rabie; na
g. Mufumakadzi Vho Mankone Mabataung Ntsaba.
- U tholwa ha Bodo ya Vhuvhusi ya Zhendedzi la Ndangulo ya u Vhulunga Maḓi la Breede-Olifants
a. Vho Bongani Mnisi (Mudzulatshidulo);
b. Mufumakadzi Vho Marli Slabber (Muthusamudzulatshidulo);
c. Mufumakadzi Vho Eurica Scholtz;
d. Vho Trevor Abrahams;
e. Phrof Vho Jakobus Andries du Plessis;
f. Mufumakadzi Vho Natasha Davis – Wolmarans;
g. Vho Jan Pienaar;
h. Vho Kobus Nicolas Steenkamp;
i. Mufumakadzi Vho Hlobisile Mbali Mngadi; na
j. Mufumakadzi Vho Tswarelo Gratitude Mokoena.
- U tholwa ha Bodo ya Zhendedzi ḽa Mafhungo a Thekhinoḽodzhi a Shango
a. Phrof Vho Stella Bvuma (Mudzulatshidulo);
b. Muimeleli Vho Colin Weapond;
c. Mufumakadzi Vho Zimbini Hill;
d. Mufumakadzi Vho Siphumelele Dlungwane;
e. Vho Rendani Ramabulana;
f. Mufumakadzi Vho Nalini Maharaj;
g. Vho Protas Phiḽi ;
h. Vho Willie Vukela (Muimeleli wa DPSA); na
i. Vho William Mathebula (Muimeleli wa Muhasho wa Vhufaragwama ha Lushaka).
- Khoro ya Mbumbano ya Vhudavhidzani ha ṱhingo ya Dzitshaka (ITU)
a) Khabinethe yo ṱanganedza uri shango ḽa Afrika Tshipembe ḽi dzhenele zwa u khethiwa hafhu kha ITU kha Dzingu D (Afrika) kha kotara ya 2027–2030. Khetho dzi ḓo farwa kha muṱangano wa Vhaimeleli vha ITU u bva nga ḽa 9 u swika ḽa 27 Lara 2026. U vha hone ha shango ḽa Afrika Tshipembe kha Khoro ya ICT, khathihi na maṅwe mashango, zwi ita uri hu vhe na ipfi ḽo khwathaho ḽa dzhango kha kulangelwe kwa ICT ya dzitshaka.
E. Miṱangano na Vhutambo
9. Indaba ya Vhuendelamashango ya Afrika
a) Indaba ya Vhuendelamashango ya Afrika 2026 i ḓo farwa nga ḽa 11–14 Shundunthule 2026 ngei Senṱharani ya Miṱangano ya Inkosi Albert Luthul (Durban ICC) vunduni ḽa KwaZulu-Natal.
b) Indaba iyi i ḓo farwa nga tshifhinga tshine ha ḓo vha hu na u tsitsikana kha vhaeni ha vhaendelamashango vha dzitshaka. Nga ṅwedzi wa Ṱhafamuhwe uno ṅwaha vhaendelamashango vha 911 962 vho khetha u dalela shango ḽa Afrika Tshipembe, huna nyengedzedzo ya 12, 5% musi ri tshi vhambedza na tshenetshi tshifhinga nga ṅwaha wa 2025.
c) Hezwi zwi tevhela khalaṅwaha yo rekhodaho tshivhalo tsha nṱhesa tsha vhuendelamashango nga ṅwaha wa 2025 nga vhaeni vha swikaho 10.5 miḽioni. U bva nga ṅwedzi wa Phando u swika wa Ṱhafamuhwe 2026, shango ḽa Afrika Tshipembe ḽo no ḓi rekhoda tshivhalo tsha vhaendelamashango vha 2 910 029 vho dalaho lwa tshifhinga nyana.
d) Kha zwikwamaho mveledziso shango ḽa Afrika Tshipembe ḽo khwathisedza tshiimo tshaḽo sa shago ḽa Afrika ḽine ḽa ranga phanḓa kha habu ya zwa u fhufha muyani nga murahu ha muṱolambalelano wa tsireledzo wo itwaho nga vha Dzangano ḽa zwa u fhufha Muyani Lapo ḽa Dzitshaka ḽine ḽa vha zhendedzi ḽo khetheaho ḽa Buthano ḽa Dzitshaka kha zwa u fhufha muyani.
10. Maga a Fulo ḽa Mbofholowo
a) Ṋaṅwaha u sumbedza u tevhekana ha u ṱalutshedza maga a lwendo lwa demokirasi ya ḽa Afrika Tshipembe ane a ḓo pembelelwa nga kha Maga a Fulo ḽa Mbofholowo, ḽine ḽa ḓo rwelwaṱari ngei Union Buildings nga ṅwedzi wa Shundunthule 2026 nga fhasi ha thero: ''Honouring the past. Nḓisedzo ya Tshifhingani tshi ḓaho.”
b) Maga aya a katela u pembelela ṅwaha wa vhu30 wa u ṱanganedzwa ha Ndayotewa; u pembelela ṅwaha wa vhu50 wa migwalabo ya vhaswa nga ṅwaha wa 1976; u pembelela ṅwaha wa vhu70 wa fulo ḽa u thivhela u phasiswa ha mulayo wa u tsikeledza vharema; na u pembelela ṅwaha wa vhu60 wa u bviswa nga khani kha District Six.
c) Zwo ṱangana zwoṱhe, uvhu vhuṱambo vhu ṱuṱuwedzaho ngaurali vhu sumbeza lwendo lu lapfu lwe lwa tshimbilwa hu tshi ṱoḓiwa demokirasi na mbofholowo, zwi tshi khou ri humbudza zwauri, nga nnda ha mvelaphanḓa i pfadzaho, lwendo ulu lu bvela phanḓa u itela murafho uno.
11. Muṱangano wa shango ḽa Afrika Tshipembe wa vhu2 wa Dzitshaka wa nga ha Vhupo ha zwa Ikonomi ho Khetheaho ha zwa Themamveledziso na Vhubindudzi
a) Khabinethe yo ṱanganedza zwa u ḓo farwa ha muṱangano wa vhu2 wa Dzitshaka wa nga ha Vhupo ha zwa Ikonomi ho Khetheaho ha zwa Themamveledziso na Vhubindudzi u bva nga ḽa 16-17 Fulwana 2026 vunduni ḽa KwaZulu-Natal.
b) Muṱangano uyu u ḓo ṱanganya fhethu huthihi vhoramabindi vha dzitshaka na vha ḽeveḽe ya nṱha vha fhano hayani khathihi na u vha pulatifomo ine mihumbulo na thandululo dza zwa vhutumbuli zwa ḓo ṱahiswa hone u itela u leludza na u fhaṱa Vhupo ha zwa Ikonomi ho Khetheaho khathihi na u ḓisa vhubindudzi kha ḽa Afrika Tshipembe.
c) Shango ḽa Afrika Tshipembe ḽo vhumba dziSEZ dza fumimbiḽi (12) huna dza ṱahe (9) dzine dza shuma zwino na uri dziSEZ dzine dza shuma zwino dzi na vhabindudzi vha shumaho vha swikaho 224 vha re na ndeme i anganyelwaho kha R31.7 biḽioni na u sika mishumo i swikaho 28, 821.
12. Ṅwedzi wa Tsireledzo ya Ṅwana
a) Ṅwedzi wa Tsireledzo ya Ṅwana u pembelelwa nga ṅwaha nga ṅwaha u itela u tsivhudza vhathu nga ha pfanelo dza vhana na zwauri ndi ngani vho tea u tsireledzwa kha zwithu zwine zwa nga vha vhaisa. Nga hetshi tshifhinga, mihasho ya muvhuso ya ndeme hu tshi katelwa na vha tshumelo dza zwa tsireledzo ya ṅwana na madzangano a lushaka a zwa matshilisano a ḓo khwaṱhisa vhuḓidini kha u vhudza sekhithara dzoṱhe dza zwitshavha uri zwi ṱhogomele vhana, u tandulula thaidzo ya malwadze o ḓowelaho na u khwaṱhisa masia ane a ṱoḓa mveledziso yo livhiswaho na u dzhenelela.
b) Khabinethe i ita khuwelelo kha miraḓo ya tshitshavha uri i shumisane kha u tsireledza pfanelo dza vhana, u ṱhogomela mutakalo wavho na u tikedza mveledziso dzavho ngau angaredza.
13. Ṅwedzi wa Afrika
a) Shango ḽa Afrika Tshipembe ḽi ḓo ṱanganelana na mashango maṅwe a ḽino dzhango kha zwa u lavhelesa Ṅwedzi wa Afrika na Ḓuvha ḽa Afrika nga ḽa vhu25 Shundunthule 2026. Ṅwedzi uyu u tou vha tshikhala tsha u khwaṱhisa vhuthihi, u ṱanganelana ha dzingu ho khwaṱhaho na u khwathisedza vhumatshelo ha ḽa Afrika ha roṱhe. Hetshi tshifhinga tshi ramba maitele a u elelwa na pembelela vhuṋe hashu ho pfumaho, ḓivhazwakale na u amba nga ha mvelele yashu. U dovha hafhu wa ita khuwelelo kha MaAfrika uri vha shume vhoṱhe khau bveledza mvelaphanḓa na mveledziso ya ḽino dzhango.
b) Sa musi ri tshi pembelela Ṅwedzi wa Afrika, ri dzhiela nṱha zwithu zwe ra zwi bveledza ri tshi dovha hafhu ra dzhia tshiṱoko tsha mvelaphanḓa yo itwaho ho sedzwa u humbula bono ḽa Adzhenda ya Mbumbano ya Lushaka ya ṅwaha wa 2063 u itela u swikela Afrika ḽo bveledzeaho na vhuthihi.
14. Maḽavhuṱanu a Bola ya Milenzhe
Khabinethe yo ita khuwelelo kha lushaka ya uri ri tikedze thimu ya Bafana Bafana kha lwendo lwavho lwa u ya u dzhenela mitambo ya Tshiphuga tsha Ḽifhasi tsha FIFA 2026 nga u ambara zwiambaro zwa muvhala mudala na musuku nga maḽavhuṱanu u itela u khwathisa muya wa vhuḓikumedzeli na u ḓihudza ha lushaka.
F. Nḓivhadzo
1. Pfufho dza zwa Tshumisano na Mabindu Maṱuṱuku, Maṱuku na a Vhukani (MSME) a Phresidennde a Lushaka
1.1 Muhasho wa Mveledziso ya Mabindu Maṱuku wo dzudzanya Pfufho dza zwa Tshumisano na Mabindu Maṱuku, Maṱuku na a Vhukani (MSME) a Phresidennde a Lushaka uri dzi katele na mavundu na khethekanyo dza zwa sekhithara yo tiwaho u itela u hudza zwa u dzhiela nṱha, u katela na mveledzwa.
1.2 Pfufho dza mavundu dzo dzudzanywaho dzi ḓo farwa nga ṅwedzi wa Fulwana nahone khethekanyo dzo dzudzanywaho ndi:
a. MSME ya Ṅwaha kha Sekhithara ya zwa Vhulimi
b. MSME ya Ṅwaha ya Tshumelo dza Masheleni
c. MSME ya Ṅwaha kha Ikonomi ya zwa Didzhithaḽa, Thekhinoḽodzhi na Vhutumbuli
d. Sekhithara ya Nḓowetshumo ya MSME ya Ṅwaha
e. Ikonomi Dala ya MSME ya Ṅwaha
f. MSME yo Rangiwaho phanḓa nga Vhaswa ya Ṅwaha
g. MSME yo Rangiwaho phanḓa nga Mufumakadzi ya Ṅwaha
h. DziMSME dzine vhaṋe vhadzo ha vha Vhathu vha re na Vhuholefhali dza Ṅwaha
i. Bindu ḽa Tshumisano ḽa Ṅwaha
2. Khetho dza Muvhuso Wapo 2026
2.1 Phresidennde Vho Ramaphosa vho ḓivhadza ḓuvha ḽa vhu4 Lara 2026 sa ḽone ḓuvha ḽa u fara Khetho dza Muvhuso Wapo, Khabinethe i ita khuwelelo kha vhakhethi vho teaho uri vha ḓiṅwalisele u khetha kana u vusuludza zwidodombedzwa zwavho vha tshi shumisa phothaḽa ya inṱhanethe ya vha IEC ya tshiofisi – https://registertovote.elections.org.za ine ya shuma 24/7. Vhadzulapo vha nga dalela hafhu ofisi dza IEC dzapo u itela u ḓinwalisela u khetha na avho vhe vha ita khumbelo dza IDs kana Basa vha humbudzwa uri vha dzi tevhele kha Muhasho wa Muno.
2.2 Nga iṅwe nḓila hafhu, vhadzulapo vha nga ḓiṅwalisa nga tshifhinga tsha mafhelo a vhege a u ḓinwalisela u khetha a lushaka nga ḽa 20 na ḽa 21 Fulwi 2026, hanefho kha zwiṱitshi zwine vha tama u khetha vhe hone nga ḓuvha ḽa khetho.
H. Milaedza
1. Maipfi a Ndiḽiso
Khabinethe yo livhisa maipfi ayo a ndiḽiso kha khonani na muṱa wa:
a. Musadziwavhaṋe Vho Cynthia Shange, muḓivhalea wa zwa mvelele, vhe vha shela mulenzhe zwihulu kha zwa theḽevishini na matambwa a shango ḽa Afrika Tshipembe, he vha wana pfufho dza maimo a nṱha, zwi tshi katela na Pfufho dza Vhukoni dza Vhutshilo hoṱhe, hu tshi dzhielwa nṱha zwivhuya zwe vhaita kha sia ḽa zwa vhumvumvusi ḽa fhano hayani.
b. Munnawavhaṋe Vho Albert Mazibuko, vhe vha thoma tshigwada tshi ḓivhiwaho vhukuma tsha Ladysmith Black Mambazo, tshe tsha wina Pfufho dza Grammy dzi swikaho ṱhanu (5) na u vha tshipiḓa tsha Alibamu ya Graceland ya ṅwaha wa 1986 ya Vho Paul Siom ya bvumo vhukuma.
c. Ḽizhakanḓila ḽa opera ya ḽa Afrika Tshipembe ḽi huliswaho vhukuma, mufumakadziwavhaṋe Vho Mimi Coertse, vhe vha vha vhe muambeli muhulwanesa wa zwa mvelele wa ḽa Afrika Tshipembe khathihi na maipfi a zwa opera a pembelelwaho nga maanḓa a shango. Vho ṱuṱuwedza mirafho ya zwa muzika, matambwa, na vhaimbi vhaswa na ḽegasi yavho i ḓo bvela phanḓa na u ṋea tshivhumbeo mvelele na muzika wa ḽa Afrika Tshipembe na kha mirafho idaho.
d. Muhaṱuli Phresidennde o no ḓi nothaho Munnawavhaṋe Vho Achmat Naeem Jappie vhe vha ri sia shangoni vha na miṅwaha ya 70. Vho thoma u shuma sa Muthusamuhaṱuli Phresidennde, nga murahu vha kona u shuma sa Muhaṱuli Phresidennde kha Davhi ḽa Khothe Khulwane ya KwaZulu-Natal, vha dovha hafhu vha shuma sa Mufareli wa Vhulamukanyi kha Khothe ya zwa Ndayotewa na kha Khothe ya Khaṱhululo dza zwa Mishumo.
e. MMC Vho Thumeka Bikwana, MMC wa tshumelo dza maimo a nṱha kha masipala wa tshiṱiriki tsha Chris Hani, vhe ra pfa nga ha u vhulawa havho nga ḽa 6 Shundunthule 2026.
2. Maipfi a u fhululedza
Afrika Tshipembe ḽi na vhupo vhunzhi ha vhuḓimvumvusi vhune ha vha tsini ha malwanzhe ha maimo a ḽifhasi
a. Shango ḽa Afrika Tshipembe ḽi dzulela u vha fhethu ha vhuendelamashango ḽifhasini hu ḓivheaho nga kha Muvhigo wa Vhupo ha tsini na lwanzhe wa Ḽifhasi wa ṅwaha wa 2026 wa vha tshimiswa tsho khetheaho tsha zwa vhuendelamashango tsha dzitshaka tsha Travelbag he tsha dzhiela nṱha vhupo ha tsini na lwanzhe huvhiḽi ha fhano kha uyu mutevhe wa ḽifhasi wa maimo a nṱha.
b. Boulders Beach ine ya vha fhaḽa Ḓoroboni ya Kapa yo ḓivhadzwa lwa tshiofisi sa vhupo ha tsini na lwanzhe he ha vha kha vhuimo ha u thoma ḽifhasini ḽoṱhe, ha tevhelwa kha vhuimo ha vhuvhiḽi nga vhupo ha tsini na lwanzhe ha Cape of Good Hope Beach. Mitevhe iyi i talela nga fhasi khaṱhululo ya u konḓelela ya dzitshaka dza ifa ḽa ḓivhazwakale yashu na nungo dza sekhithara ya vhuendelamashango yashu.
Khabinethe yo rumela maipfi ayo a u fhululedza na u tamela mashudu kha:
- Dokotela Vho Naledi Pandor kha u tholwa havho sa Muhulwane wa Univesithi ya Nelson Mandela. Muḓivhalea wa Mulwelambofholowo, Dokotela Vho Pandor vho sumbedza vhuḓinekedzeli ha vhutshilo havho hoṱhe kha zwa pfunzo zwe zwa thusa khau fhaṱa mbono ya shango ya demokirasi na matshilisano kha ḽa Afrika Tshipembe
- Thimu ya Blitzboks, kha u thuba tshiphuga tshavho tsha u tou thoma tsha Hong Kong Sevens phanḓa ha musi vha tshi kunda shango ḽa Argentina 35-7 kha mutambo wa makhaulatshele fhaḽa Tshiṱediamu tsha Kai Tak.
- Thimu dza mugidimo dza mbambe ndapfu dza vhanna dza ḽa Afrika Tshipembe kha u wina mendele ya siḽivhere kha mbambe dza makhaulatshele dza vhanna dza 4x100m na 4x400m kha mitambo ya World Athletics Relays yo farelwaho fhala Ḓoroboni ya Gaborone.
Mbudziso:
Sisṱeme ya Mafhungo na Vhudavhidzani ha Muvhuso (GCIS)
Vhakwama: Mufumakadzi Vho Nomonde Mnukwa, Mulangi Muhulwane o tou Farelaho
Luṱingothendeleki: 083 6537485
www.gcis.gov.za; www.gov.za
#GovZAUpdates
