A. Ditaba tšeo di amago badudi
1.1. SoNA 2026: Go Lokiša Seo re Swanetšego go se Lokiša go Gola Mmogo
1.2. Kabinete e ikgafile go phethagatša ka nako maikgafo ao dirilwego ke Mopresidente Ramaphosa nakong ya Polelo ya Maemo a Setšhaba ya 2026 le Dikarabo tša Dingangišano tša SoNA.
1.3. SoNA 2026 e beilwe pele go šogana le ditlhohlo tše dikgolo tšeo naga e lebanego le tšona le ge go na le kgolo ya ekonomi bjalo ka ge go kgonthišitšwe ke ditaetši tše di tšwelago pele go kaonafala. Ditlhohlo tše ke: (a) bothata bja meetse mo nageng, (b) Bolwetši bja Tlhako le Molomo, (c) Bosenyi bjo bo Beakantšwego le lenaneo la toka leo le gwahlafetšego, (d) lenaneo la mmušo wa selegae leo le fokolago, le (e) Tlhokego ya mešomo.
1.4. Go bothata bja meetse, Mopresidente o tla ba modulasetulo wa Komiti ya Bothata bja Meetse ye e tla kopanyago le go sepediša magato ka moka ao a ikemišeditšego go rarolla ditlhohlo tša meetse tša Afrika Borwa. Komiti ya Bothata bja Meetse e tla phetha Leano la Magato a Meetse leo le tla lebelelago magato a nako ye kopana, ya magareng, le ye telele tšeo di hlokegago go kgonthiša gore meetse a tšwa mo dipomping. Gore meetse a dule a le gona ka Gauteng, Tona wa Meetse le Tlhwekišo o dumeletše laesense ya go šomiša meetse ya tšhoganetšo go Rand Water go ntšha meetse a tlaleletšo go tšwa Lenaneong la Noka ya Vaal leo le Kopantšwego dikgwedi tše tharo (3), go kgontšha mebasepala go kaonafatša magato a matamo a meetse.
1.5. Ntwa kgahlanong le Bosenyi bjo bo Beakantšwego le lenaneo la toka leo le gwahlafaditšwego e thomile ka mekgwa ye mentši ye e arogantšwego. Mokgwa wo o akaretša phethagatšo ya Leano la Ntwa Kgahlanong le Bosenyi bjo bo Beakantšwego bja Naga leo le thekgwago gape ke go romelwa ga SANDF mafelong ao hlorišwago ke dihlophana tša digongwana tšeo, le go hlwekiša lenaneo la toka le bosenyi ya dikarolo tše di amilwego ka go lekola mekgwa ya go phela ya maloko le maphodisa a mebasepala. Tekolo e akaretša tlhakišo ya mokgwa wa go phela. Leano la go Lekola le tla išwa go Komiti ya Go ya go ile ye Kopanetšwego ya Bohlodi. Go tlaleletša, sehlophatšhomo sa go ikgafa le SAPS se hlomilwe go nyakišiša bohlatse bja bosenyi kgahlanong le malokomagolwane a SAPS ao a tateditšwego Khomišeneng ya Madlanga.
2. Tekanyetšo ya Setšhaba ya 2026 (R2.67 trilione)
2.1. Kabinete e amogetše Tekanyetšo ya R2.67 trilione ya 2026 yeo e tlago laolela maikgafo ao a dirilwego ke Mopresidente go SoNA.
2.2. Go thekga ntwa kgahlanong le bosenyi, Tona ya Ditšhelete o tlaleleditše ka R2.7 bilione go MTEF go tekanyetšo ya Tšhireletšo go kaonafatša ditshepedišo, le R1 bilione ya tlaleletšo go SAPS le SANDF go tšwa go Sekhwama sa CARA go lwantšha bosenyi bjo beakantšwego.
2.3. Go thekga dikaonafatšo tša mmušo wa selegae go netefatša kabo ya ditirelo, Tona ya Ditšhelete o tsebišitše R27.7 bilione go MTEF go kaonafatšo yeo e kgokaganego le phethagatšo go makala a thekišo a mebasepalamegolo go mohlagase, meetse le tšhila ya bothata. Maikemišetšo a kaonafatšo ke go netefatša tšhireletšo ya matlotlo a meetse le mohlagase go kgontšha peeletšo gape go ditirelo pele ga thekgo ka letseno la ye nngwe.
2.4. Go tlaleletša, Tona o tsebišitše tsebišo ya mmotlolo wa Kabo ya Ditirelo yeo e Arogantšwego go thušo ya infrastraktšha ya mebasepala (MIG), moo mebasepala yeo e nago le mathata a magolo a kabo ya ditirelo goba go palelwa ke go buša e tla išwa go mmotlolo wa ditirelo wo e sego wa thwii. Mmotlolo wo e sego wa thwii, e tla ba mebasepala ya selete yeo e šomago gabotse le le mekgatlo ye mengwe ya phethagatšo e tla dira karolo ya sehlopha sa kabo ya infrastraktšha.
2.5. Tekanyetšo gape e tlišitše kimollo go motšhelo wa ka lapeng le dikgwebong tše dinnyane ka go gogela morago R20 bilione ya koketšo ya motšhelo yeo e bego e akareditšwe ka Tekanyetšo ya Mopitlo 2025, go beakanya legoro la motšhelo wa letseno la batho e go fokotša ka botlao go ya infleišene, le go oketša legato la ngwadišo ya VAT ya kgapeletšego go tloga go R1 milione go ya go R2.3 milione.
2.6. Kabinete e boeleditše boitlamo bja yona go taolo ya matlotlo ya bohlale, lenaneo leo le kaonafaditšwego, le phethagatšo ya bjako ya magato le mananeo ao a dirilego gore go be le phokotšego ya go se lekane ga tekanyetšo le kgolo ya ekonomi ya go swarelela yeo e dirilego gore Tekanyetšo ya 2026 e kgonagale.
3. Tšwelopele ya go swarelela twantšhong ya Tlhokego ya Mošomo
3.1. Kabinete e amogetše dipoelo tša Nyakišišo ya Bašomi Kotara ye nngwe le ye nngwe ya Kotara ya 4 ya 2025, bjale ka ge e lokolotšwe ke Dipalopalo tša Afrika Borwa, tšeo di bontšhago gore tlhokego ya mošomo e fokotšegile ka tše 0.5% go ya go 31.4% go kotara ya bone ya 2025 go tloga go 31.9% go kotara yeo e fetilego.
3.2. Palo ya batho bao ba hlokago mešomo e fokotšegile ka 172 000 go 7.8 milione ya batho bao ba hlokago mešomo, mola mešomo e oketšegile ka 44 000 go kotara ya bone ya 2025 go ya go batho ba 17.1 milione bao ba šomago.
3.3. Se se dira kotara ya boraro ya go latelana ya kgolo ya mešomo, gomme go a hlohleletša gore makala a bohlokwa go swana le kago, ditšhelete le temo di ngwadišitše dikelo tša godimo tša kgolo.
4. Phetogo ya Ekonomi ya Dinyakwa tša Tšwelopele
4.1.1. Kabinete e thekgile pego ya SoNA bja Mopresidente ya gore ga go amogelege gore mo mengwageng ye 31 ka gare ga temokrasi, Maafrika Borwa a Bathobaso, Ba Mmala, le Maindia ba tšwela pele go ba le dibaka tše dinnyane tša ekonomi go fapana le Bathobašweu, le gore ga go amogele gore basadi ba gola ka fase ga banna.
4.1.2. Data go tšwa go Dipalopalo tša Afrika Borwa (Stats SA) e tiišetša gore magareng ga 2006 le 2023, malapa a Maafrika a bathobaso a bone kgolo ya letseno la nnete ya 46%, malapa a Ba Mmala 29% le malapa a Ba maIndia 19%. Boemo bja bohloki go Maafrika a bathobaso bo foketšegile ka 67% ka 2006 go ya go 44% ka 2023, mola legato la bohloki go setšhaba sa Ba Mmala se fokotšegile go tloga go 43% go ya go 25% ka nako ye yeo.
4.1.3. Le ge go na le tšwelopele ye, Kabinete e amogela gore letseno la gare la malapa a bathobašweu le dula le le godimo makga a mahlano go feta malapa a bathobaso.
4.1.4. Ka lebaka leo, Kabinete e amogetše tekolo ye e tletšego ya Tlhako ya Matlafatšo ya Ekonomi ya Bathobaso ya Kakaretšo go kgonthiša gore e thekga phetogo ye kgolo ya ekonomi ye e akaretšago bohle.
4.2 Malapa a bathobaso bjale a go legoro la letseno la godimo la 41%
4.2.1 Kabinete e lemogile dikutollo tša Institute Liberty of Strategic Marketing ya ya Yunibesithi ya Motsekapa, tšeo di theilwego go data ya Stats SA, tšeo di bontšhago gore karolo ya malapa a bathobaso ao a hwetšago letseno la go feta R75 000 ka kgwedi e oketšegile go ya go 41% ka 2024 go tšwa go 29% ka 2012. Palo ya Maafrika Borwa a Bathobaso bao ba lego ka dikarolo tša letseno tša gare le a godimo, ao a hwetšago letseno la go feta R22 000 ka kgwedi, e oketšegile gararo go ya go go feta dimilione tše šupa ka 2024. Ka kakaretšo, palomoka ya batho go dihlopha tšeo tša letseno e gotše go tloga go dimilione tše nne go ya go go feta 11 milione, magareng ga 2012 le 2024.
4.2.2 Mogolo wo o oketšegago wa bathobaso o fetola ka tšwelopele profaele ya mmala wa dikarolo tša letseno tša godimo go Maafrika Borwa. Se ke koketšego ya thwii ya mengwaga ye 31 ya phetogo ya temokrasi ka mananeo a bjalo ka tekatekano ya go thwala mešomong matlafatšo ya ekonomi ya bathobaso. Tšwelopele ye e dirwa mo nageng yeo e bopšago ke go se lekane moo go lego gona, moo bontši ba bathobaso ba bego ba hlokomologilwe kudu ka nako ya pušo ya bokoloni le molao wa kgethologanyo, mme meputso e be e theilwe go ya ka mmala wa motho, ka mananeo a phetogo a mmušo gareng ga tše dingwe.
4.2.3 Kabinete le yona e leboga gore tšwelopele ye ga e emele palo ya batho ba Afrika Borwa. Bathobaso ba Afrika Borwa e sa le ba bantši go magoro a bahloki le bahloki ba go šoma, gomme dimilione di sa phela ka bohloki.
5. Afrika Borwa e thoma ka tšweletšo ya moento go laola go phulega ga FMD le go boetša naga go maemo a go hloka bolwetši
5.1. Dinyakišišo tša Diphoofolo tša Onderstepoort (OVR) tša Khansele ya Dinyakišišo tša Temo (ARC) e thomile gape tšweletšo ya moento wa Bolwetši bja Tlhako le Molomo (FMD) mo mengwageng ye e fetago ye 20. Sehlopha sa mathomo sa meento ya FMD ye e dirilwego mo nageng e abilwe ka Labohlano, la 6 Dibokwane 2026. Katlego ye e tla kgatha tema go tšea magato a tšhoganetšo go laola go phulega ga FMD yeo e hlatsetšego leruo la go feta 14 milione ka mo nageng mme e baka masetlapelo go setšhaba sa balemi.
5.2. Kabinete e na le boitshepo bja gore go hlagišwa gape ga bokgoni bja go tšweletša moento go ARC ya mmušo le OBP le gona go tla kgatha tema go nepo ya bušetša maemo a Afrika Borwa a go hloka FMD go tšwa go Mokgatlo wa Lefase wa Maphelo a Diphoofolo (WOAH). Kabinete e leboga setšhaba sa temo, bao ba šomilego ka maatla go thekga maiteko a Kgoro ya Temo go laola go phulega ga gonabjale ga FMD.
6. Dipalopalo tšeo di Kaonafetšego tša Bosenyi ke taetšo ya tšwelopele ya go tielela go twantšho kgahlanong le bosenyi
6.1. SAPS e ntšhitše dipalopalo tša bosenyi tša Kotara ya 3 ya 2025/26 ka la 20 Dibokwane 2026 ka seswantšho sa bosenyi sa naga seo se hlalošago tshepo, ye e theilwego godimo ga bohlatse, le ge go sa na le mošomo wo montši wo o swanetšego go dirwa.
6.2. Mabapi le polao, mokgwa wa go fokola wo o thomilego ka Kotara ya 1 ya 2023/24 o sa tšwelapele, ka rekoto ya phokotšego ya 8.7%, e emela maphelo a mannyane a 602 ao a lobilwego ge go bapetšwa le nako ya go swana ya ngwaga wo o fetilego. Mo mengwageng ye mebedi, polao ya kotara ye e fokotšegile ka 17.6%, e lego gore go na le dipalo tše 1 359 tša polao tše di fokotšegilego. Phokotšo ya dipalo tša dipolao e rekotilwe ka diporofenseng tše hlano: KwaZulu-Natal, Gauteng, Mpumalanga, Freistata, le Leboa-Bodikela. Phokotšo ye nnyane e rekotilwe ka Kapa Bodikela le Kapa Bohlabela, mola koketšego ye nnyane e rekotilwe ka Limpopo le Kapa Leboa. Godimo ga dikarolo tše 30 tša dipolao tša godimo mo nageng, go rekotilwe fela phokotšego ya 15. Se se tiišetša gore taetšo ya kakaretšo ya naga e ya kaonafala, kgato ya legato la setšhaba se se nepilwego e dula e le bohlokwa.
6.3. Kabinete e tshweneyegile kudu ka koketšego ya godimo ka dipolao tša bahlankedi ba maphodisa mo kotareng ye. Bahlankedi ba 23 ba lahlegetšwe ke maphelo a bona, ka palogare ya 80% ya bao ba bolailwego ba le mošomong. Khomišenare wa Setšhaba wa Tirelo ya Maphodisa a Afrika Borwa o filwe maikarabelo a go dira tekolo ye e tletšego go thibela mahu a.
6.4. Palomoka ya bosenyi bja kopano ka moka, bo akaretšago magoro ka moka a bosenyi bja dikgaruru, bo fokotšegile ka 6.7%, e emela melato ye 12 682 yeo e begilwego go SAPS go bapetšwa le kotara ye swanago ya ngwaga wo o fetilego. Mo mengwageng ye mebedi, palomoka ya bosenyi bja dikgaruru bja kotara ye bo fokotšegile ka 8.3%, goba melato ye mennyane ya tše 15 763.
6.5. Mokgwa wo o tšewa go ba o hlotšwe ke, ka go karolo, go kaonafatša ditirišo tša maphodisa.
7. Pego ya SIU ka di-VISA tša Kgoro ya Merero ya Segae
7.1. Ge Mopresidente Ramaphosa a saena Pego yeo e dumelelago Yuniti ya Dinyakišišo tša go Ikgetha (SIU) go nyakišiša mabarebare a bomenetša le boradia go tshepedišo ya dikgopelo tša di-VISA ka la 16 Dibokwane 2024, maikemišetšo e be e le ke go šireletša botshepegi bja ditokumente tša semmušo tša Afrika Borwa le lenaneo la bofaladi.
7.2. Kabinete e retile SIU ka mošomo wa yona woo o tla thušago Kgoro ya Merero ya Segae go tswalela dikgoba tše di šetšego le go netefatša gore basenyi ka moka ba lebana le letsogo la molao.
7.3. Kabinete e retile gape Kgoro ya Merero ya Segae ka tšwelopele ye e dirilwego go matlafatša lenaneo la bofaladi la naga go tloga mola mabarebare a boradia le bomenetša a utollwago.
8. Go boa ga masogana a 15 a ba 17 bao ba bego ba kaladitšwe go tsenela ntwa ya Russia
8.1. Mmušo wa Afrika Borwa o šomile gabotse le mmušo wa Russia go buša ka polokego banna ba mengwaga ya 20-39 bao ba bego ba kaladitšwe go tsenela ntwa ya Russia. Se se lateletše go amogela boipiletšo bja go hlobaetša bja go kgopela ya thušo gore banna bao ba 17 ba boe gae.
8.2. Kabinete e kopane le Mopresidente Cyril Ramaphosa go leboga Mopresidente Vladimir Putin yo a arabetšego gabotse boipiletšo bja Mopresidente Ramaphosa go thekga tshepedišo ya go bušetša banna ba Afrika Borwa bao ba bego ba kaladitšwe ntweng ya Russia le Ukraine.
8.3. Banna ka moka ba 17 ba lokolotšwe ditumelelanong tšeo ba di saennego le dikhamphani tša sešole. Banna ba 15 ba boile ka Afrika Borwa mola ba babedi (2) ba sa le ka Russia, yo mongwe a le bookelong mola yo mongwe a le lenaneong la go lokiša dipeakanyo tša gagwe tša go boa gae.
8.4. Dinyakišišo di tšwela pele go mabaka a go kalatša banna ba le go tshela melao ya Afrika Borwa.
9. Kotsi ya Moepo wa Ekapa
9.1. Tona ya Methopo ya Petroeamo le Diminerale, Gwede Mantashe, mmogo le Tonakgolo ya Kapa Leboa Zamani Saul le Ramotsephethiši wa Sol Plaatje Martha Bartlett, ba etetše Moepo wa Mokoti wa Kopanelo wa Diminerale wa Ekapa ka Kimberley, moo go hlagilego kotsi ya go khupetša bašomi ka leraga ka la 17 Dibokwane 2026, moo bašomi ba bahlano ba kgakgetšwego ka fase ga mabu. Mešomo ka moka moepong e emišitšwe ge mošomo wa go hlakodiša o tšwela pele. Ge mošomo wa go hlakodiša o phethilwe, Kgoro e tla dira dinyakišišo tša semmušo go ya ka Molao wa Maphelo le Tšhireletšo ya Moepo go utolla seo se hlotšego kotsi.
9.2. Sehlopha sa DMPR, seo se etilwego pele ke Mohlahlobimogolo wa Meepo ba dutše ba le lefelong go lekola le go thekga maitapišo a tlhakodišo. Mmušo o lebogile dikhamphani tša meepo le Khansele ya Diminerale ya Afrika Borwa ka thušo ya bona go thekga mošomo wa tlhakodišo. Malapa ao a amegago a tsebišwa ka tšwelopele nako le nako. Mmušo o gopola le go rapediša malapa a bašomi bao ba amegilego ge maitapišo a tlhakodišo a tšwela pele.
10. Dikamo tša Boditšhabatšhaba
10.1. Kopano ya Tlwaelo ya bo 39 ya Kopano ya AU
10.1.1. Mopresidente Cyril Ramaphosa o etile pele kemedi ya legato la godimo go Kopano ya Tlwaelo ya bo 39 ya Kopano ya AU le go etša sehlopha sa maemo a godimo sa Afrika Borwa Kopanong ya 39 ya Tlwaelo ya Mokgatlo wa AU go tloga ka la 14 go fihla ka la 15 Dibokwane 2026. E beakantšwe ka fase ga meetse le tlhwekišo ka fase ga morero: "Go Netefatša Go ba gona ga Meetse a go Swarelela le Mananeo a Tlhwekišo go Fihlelela Dinepo tša Lenaneothero la 2063”, nepo e sepelelana gabotse le dilo tše bohlokwa tša Afrika Borwa le lenaneothero la bothata bja gae bja SoNA le go matlafatša maitapišo a kontinente go thekga phihlelelo ya ditirelo tša meetse a go swarelela le tlhwekišo.
10.1.2. Mopresidente Ramaphosa o tsenetše gape gape le go ba modulasetulo wa Komiti ya Nakwana ya Maemo a Godimo ya AU ya Samiti ya Tlaleletšo ya Sudan Borwa (C5). C5 e kgatha tema ye bohlokwa bjalo ka molekodi go phethagatšo ya Tumelelano ye e Matlafaditšwego ya Thulano ka Repabliking ya Sudan Borwa.
10.2. Afrika Borwa bjalo ka Modulasetulo wa Nakwana wa SADC e itokišetša go swara Samiti ya bo 46 ya SADC
10.2.1. Afrika Borwa, bjalo ka Modulasetulo wa Nakwana wa Setšhaba sa Tlhabollo ya Borwa bja Afrika (SADC), e thomile ka ditokišetšo tša Samiti ya SADC ya bo 46 ka Phato 2026 ka go swara dikopano tša lekala.
10.2.2. Malebana le se, Afrika Borwa e swere ka katlego kopano ya mohlakanelwa ya Ditona tša Maphelo le Ditona tše dingwe tšeo di nago le maikarabelo a HIV le AIDS ka go SADC go tloga ka la 23 go fihlaka la 24 Dibokwane 2026, gomme e tla tsenelwa ke baemedi ba WHO, UNAIDS, UNDP, UNESCO, UNFPA, le UNICEF.
10.2.3. Dipoledišano tša kopano di sekasekile ditaba tša taolo ya maphelo le go phulega ga malwetši.
10.2.4. Go tlaleletša, Afrika Borwa e tla swara Kopano ya Khansele ya Ditona tša SADC go tloga ka la 12 go fihla ka la 13 Hlakola 2026, yo e tla tsenelwago ke Ditona go tšwa dinageng tše 15 tša maloko a SADC, gomme di tla kgorelwa ditsela ke dikopano tša Komiti ya go ya Go ile ya bahlankedibagolo.
9.3 Tirišano ya Ekonomi ya Afrika Borwa le China
9.3.1 Kabinete e tsebišitšwe ka go saenelwa ga Tumelelano ya tirišano ya Letlotlo la Kabelano la Ekonomi ya Afrika Borwa le China (CAEPA) bjalo ka karolo ya Kopano ya Setšhaba sa Borwa bja Afrika (SACU) le dikamano tša kgwebo tša China tšeo akaretšago ditherišano tša Tumelelano ya Puno ya Mathomong yeo e tlago lokolla phihlelelo ya mmaraka wa 100% wo o se nago motšhelo go Dinaga tša Afrika tšeo di nago le dikamano tša botseta le China.
9.3.2 Go tlaleletša, Afrika Borwa e tla, ka la 25 Hlakola 2026, e aba Poledišano ya Peakanyo ya China le Afrika Borwa ya bo 13 yeo e tla abago sefala sa legato la godimo seo se beakantšwego gore dinaga tše tše pedi di sekasekwe, di nyalantšhwe, le go godiša phethagatšo ya dikamano tša kopanelo, le go kgonthiša gape Tirišano ya Tšhomišano ya Peakanyo ya Mahlakore ka Moka ka kgokagano ya botseta ya nako le nako.
9.3.3 Ka la 26 Hlakola 2026, Motlatšamopresidente, Paul Mashatile, o tla eta pele mmogo Khomišene ya bo 9 ya Setšhaba ya Afrika Borwa le China (BNC) yeo e ikemišeditšego go nyakišiša le go kgontšha tirišano ya kopanelo ya peakanyo, go nyalantšha makala a bohlokwa, le go matlafatša tirišano ya sepolotiki, ekonomi le sethekniki gare ga dinaga tše pedi.
A. Diphetho tša Kabinete
1. Kgatelopele go phethagatšeng Karabelo ya Mopresidente go Ditšhitšhinyo tša Khomišene ya go Thopša ga Mmušo
1.1 Kabinete e amogetše kgatelopele ya phethagatšo ya ditšhišinyo tša Khomišene ya Boahlodi mabapi le Mabarebare a go Thopša ga Mmušo, Bomenetša le Boradia go išwa Palamenteng.
1.2 Ka Dibatsela 2025, dithoto tše di thopilwe malebana le mabarebare a go Thopša ga Mmušo, Bomenetša le boradia di eme go R16.432 bilione:
Lekala la Dinyakišišo tša go Ikgetha = R2.89 bilione
Lekala la go Thopa Dithoto = R8.142 bilione
Tirelo ya Lekgetho ya Afrika Borwa = R5.4 bilione
1.3 Kgatelopele ya diphetogo e akaretša: (i) Molaokakanywa wo o Mpshafaditšwego le Molaokakanywa wo o Mpshafaditšwego wa Taolo yeo e nago le Mopresidente go o tiišetša; (ii) Moahlodi wo o lebelelelago o kgethilwe go Kgoro ya Go Lwantšha Bomenetša (IDAC); (iii) Afrika Borwa e tlošitšwe lenaneong la FATF la dinaga tša go kolota kudu; (iv) Pego ya phanele ya Dipoledišano tša Phetogo ya Dikgetho e adilwe Palamenteng; (v) Kakanywa ya Molaokakanywa wa Tšhireletšo ya Bahlabamokgoši o tla hlahlobia kgauswanyane ke Kabinete; le (vi) Rejistara ya Gare ya Bahlankedi bao ba Rakilwego Mošomong e a lebelelwa gore go dumelelanwe ka yona.
1.4 Go fihla lehono, 57% (34 go tšwa go 60) ya Magato a phethilwe, 18% (11 go tšwa go 60) ya magato a sepela gabotse, 23% (14 go tšwa go 60) ya magato a diegile eupša mošomo o go 2% (1 go tšwa go 60) magato a nyaka šedi.
2. Mokgwa wa go Laola Bolwetši bja Tlhako le Molomo (FMD)
2.1 Kabinete e tsebišitšwe ka bogolo le bošoro bja bolwetši bja tlhako le molomo (FMD) ka Afrika Borwa.
2.2 Kabinete e dumeletše kakanyo ya go phethagatša lenaneo la moento le legolo la setšhaba la diphoofolo tša tlhako bjalo ka legato la taolo le mpshafatšo.
2.3 Lenaneo la moento le tla akaretša mohlape wa setšhaba wa dikgomo tše di ka bago 14 milione, tšeo di tlago hloka meento ye 28 milione mo dikgweding tše 12 tše di tlago.
2.4 Lenaneo la moento ka bontši le tla thekgwa go rekwa ga gare go kgonthiša moento wa maleba go mafelo a maleba.
2.5 Mokgwa o hlaloša ka botlalo go bea pele moento go diprofense go sepelelana le go phulega ga bolwetši.
2.6 Kabinete e tsebišitšwe ka meento ye dimilione tše pedi yeo elego gona go thoma ka go enta.
2.7 Kabinete e ipiletša go balemi go latela magato a taolo ya mosepelo ao a lego gona bjalo ka magato a maleba a go fokotša go phatlalala.
3. Tlhako ya Pholisi ya Tekolo ya Setšhaba ya 2025
3.1.1 Kabinete e dumeletše Tlhako ya Pholisi ya Tekolo ya Setšhaba ya 2025, yeo e mpshafatšago Pholisi ya Tekolo gore e dule e le maleba le go šoma gabotse le go swanela morero wa yona.
3.1.2 Tlhako ya Pholisi ya 2025 e matlafatša tshepedišo ya go bea dilebanywa le dipoelo, mola e tšweletša dintlha go ditshekatsheko tša tekolo ka go Maano a Phethagatšo a Ngwaga le Ngwaga, le go godiša mekgwa ya taolo ye megolo go tšeo di sa phethagatšwego le go lefela bao ba phethagatšago mošomo gabotse.
4. Pego ya Bobedi ya Naga mabapi le go phethagatša Lenaneothero le Lefsa la Ditoropong
4.1 Kabinete e dumeletše Pego ya Bobedi ya Naga mabapi le go phethagatša Lenaneothero le Lefa la Ditoropong
4.2 Pego e fa dikgopolo tša go bega ga lefase ga phethagatšo ya Lenaneothero le Lefsa la Ditoropong:
4.2.1 Tshepedišo ya setšhaba le ditlhohlo malebana le tlhabollo ya ditoropo ya go swarelela go akaretša batho ka moka le go fediša bohloki.
4.2.2 Maemo a naga mabapi le matlotlo a ditoropong a go swarelela le go akaretša bohle.
4.2.3 Go swarelela ga tikologo le tlhabollo ya toropo ye maatla go akaretša taolo, peakanyo, ditlhako tša ditšhelete le bokgoni bja ditheo.
4.3 Kabinete e dumeletše gape gore Tona ya Madulo a Batho a dire mokgwa wa go šogana le kago ya dibopego tšeo e sego tša semmušo mafelong a kotsi, a masetlapelo, go akaretša ditharollo tša nako ya magareng le ya nako ye telele ya Diyuniti tša Madulo tša Nakwana (TRU).
5. Mokgwa wa Mmušo wa Toka ya Bong le Pelego (SRJ) ya Afrika Borwa
5.1 Kabinete e amogetše Mokgwa wa Mmušo wa Toka ya Bong le Pelego (SRJ) ya Afrika Borwa.
5.2 Mokgwa o latela tlhako ya toka ya ditokelo tšeo di theilwego go bong le pelego.
5.3 Mokgwa o ikemišeditše go kgonthiša gore batho ka moka, kudu basadi, baswa le dihlopha tšeo di hlokomologilwego, ba na le maatla le methopo ya go tšea diphetho tša maphelo a bona ka mebele ya bona, bong, le pelego.
B. Melaokakanywa
1. Molaokakanywa wo o Mpshafaditšwego ya Diphenšene tša go Ikgetha, wa 2026
1.1. Kabinete e dumeletše go romelwa ga Molaokakanywa wo o Mpshafaditšwego wa Diphenšene tša go Ikgetha Palamenteng. Molaokakanywa o fediša Molao wa Diphenšene tša go Ikgetha wa 69 wa 1996, go dumelela go tšwetšwapele ga dipenefite tšeo di theilwego pele ga ge dipeakanyetšo tše itšego di fihla mafelelong. E dumelela batho bao ba nago le maswanedi a go hwetša dipenefite tša go feta e tee go hwetša penefite ye e tla ba holago kudu, go netefatša toka le go dira dilo go swana go taolo ya diphenšene tša go ikgetha.
1.2. Molaokakanywa o dira dipeakanyetšo tša maloka a molekane yo a šetšego goba moholegi go amogela tefo yeo e bonagalago ya molekane yo a šetšego mabapi le motho yo a hlokafetšego goba a tšewa go ba a hlokofetše go ya ka molao. Dimpshafatšo di dirilwe gape go šogana le mafokodi le go katološa go ba le maswanedi ga batho, go lemoga maikgafo ao a dirilwego ke batho ka noši mo go hlongweng ga taolo ya temokrasi ya Afrika Borwa.
2. Molaokakanywa wo o Mpshafaditšwego wa Melao ya Bašomi, wa 2025
2.1. Kabinete e dumeletše go phatlalatšwa ga Molaokakanywa wo o Mpshafaditšwego wa Melao ya Bašomi gore setšhaba se swayeswaye. Molaokakanywa wo o nyaka go mpshafatša le go matlafatša tlhako ya Molao wa Motheo wa Maemo a go Thwala wa 7 wa 2018, gammogo le diphetogo go Molao wa Moputso wa Motheo wa Bosetšhaba wa 9 wa 2018 le Molao wa Tekatekano wa go Thwala wa 55 wa 1998. O ikemišeditše go kaonafatša tšhireletšo ya bašomi, go netefatša go sepelelana le ditokelo tša Molaotheo tša tekatekano le seriti, go kaonafatša phethagatšo ya maemo a go thwala le go hlaloša mekgwa ya tharollo ya dithulano.
2.2. Molaokakanywa wo o matlafatša tšhireletšo ya bašomi bao ba lego kotsing le ba go ikema ka noši mola o tšwetšapele tekanyo ya maleba go dinyakwa tša tirišo tša bašomi. Molaokakanywa wo o dumelela Molaotheo ka go godiša ditiršo tša toka bašomi, toka ya leago le go kgatha tema ga ekonimi ya go akaretša bohle.
3. Molaokakanywa wo o Mpshafaditšwego wa Dikamano tša Bašomi, wa 2025
3.1. Kabinete e dumeletše go phatlalatšwa ga Molaokakanywa wo o Mpshafaditšwego wa Dikamano tša Bašomi gore setšhaba se swayeswaye. Molaokakanywa o nyaka go mpshafatša le go matlafatša tlhako ya dikamano tša bašomi ka go tsebiša melao ya go kwagala go ditumelelano tša kgapeletšo, wa fokotša koketšo ya go itiriša ya ditumelelano tša khansele ya ditherišano go dikgwebo tše dingwe tše diswa le go laola go thekgo ya ditšhelete le go begwa ga ditšhelete tša khansele ya ditherišano, mekgatlo ya bašomi le mekgatlo ya bengmešomo. Diphetogo tše di tše di šišintšwego di ikemišeditše go tšweletša tekano gare ga go fetogafetoga mo go oketšegilego go bašomi le go kaonafatša ditšhireletšo tša bašomi.
3.2. Molaokakanywa wo o akanya magato a go beakanya leswa tshepedišo ya ditharollo tša dikgakgano, taolo ya ditefo ya bašomi bao ba golago meputso ya godimo le go kaonafatša ditshepedišo tša go fokotša bašomi.
D. Bao ba Thwetšwego Mešomong
Batho ka moka bao ba thwetšwego mešomong mangwalo a bona a thuto a tlo tiišeletšwa le go netefaletšwa ka tsela ye maleba.
1. Morena Mpumelelo Nconco bjalo ka Molaodimogolo wa Khomišene ya Poelano, Kagišo le Bolamodi (CCMA).
2. Go thwalwa ga Balaodibagolo go Boto ya Ditirelo tša Tshepedišo ya Dinamelwa tša Moyeng
Morena Zola Majavu (go thwalwa gape - Modulasetulo).
- Mohumagadi Doris Dondur (go thwalwa gape).
- Mohumagadi Zandile Matilda Kabini.
- Mohumagadi Mapela Angelina Serote.
- Morena Peter Marais.
- Morena Badisa Matshego.
- Mohumagadi Boni Patricia Beauty Dibate.
- Mohumagadi Teboho Nokuthula Fihla.
- Morena Ashley Latchu; le
- Morena Mogamat Wasfie Ismail
3. Go thwalwa ga Balaodibagolo go Boto ya Taolo ya Mokgatlo wa Ditsela wa Setšhaba wa Afrika Borwa (SANRAL)
Morena Potas Thamsanqa Phili (Modulasetulo).
- Mohumagadi Refilwe Buthelezi (go thwalwa gape).
- Ngaka Ismail Vadi.
- Mohumagadi Orateng Yvonne Motsoai; le
- Mohumagadi Rochelle Blaauw.
4. Go thwalwa ga Balaodibagolo go Boto ya go Taolo ya Difofane tša Selegae tša Afrika Borwa
Moatbokata. Mpati Mmasechaba Lebakeng (Modulasetulo le go thwalwa gape).
- Morena Mankopane Daniel Tshepo Peege (go thwalwa gape).
- Mohumagadi Tshitshi Phewa (go thwalwa gape le moemedi wa Kgoro).
- Mohumagadi Lindiwe Mamashela; le
- Mohumagadi Gloria Zanele Nkosi.
C. Ditiragalo le Dikhonferense
1. Go swara Tiragalo ya Kolofo ya LIV ya Afrika Borwa mo Lefelong la Kolofo la Steyn City: 2026 go fihla 2028
1.1 Kabinete e dumeletše go swarwa ga tiragalo Kolofo ya LIV ya Afrika Borwa yeo e tlago swarwa go tloga ka la 19 go fihla ka la 22 Hlakola 2026 mo lefelong la kolofo la Steyn City ko Johannesburg.
1.2 Liki ya Kolofo ya LIV ke leeto la papadi ya kolofo ya banna ya profešene yeo e bontšhago baraloki ba kolofo ba boditšhabatšhaba ba ketapele bao ba phadišano mo tatelanong ya ditiragalo tša lefase ka bophara.
1.3 Go swara thonamente ya Kolofo ya LIV go letetšwe go tliša mehola ye bohlokwa ya ekonomi le ekonomi ya leago, go akaretša go koketšego ya baeti, le go hlola mešomo, mola go kgatha tema go godišeng le go hlabolleng ga kolofo ka Afrika Borwa ka mananeo a bohwa ao a lebantšego.
1.4 Tiragalo e lekanyetšwa go tšweletša magareng ga R500 milione le R800 milione go khuetšo ya ekonomi go tiragalo ye nngwe le ye nngwe.
1.5 Lenaneo la bohwa la Kolofo ya LIV leo le lebeletšego go matlafatša baswa ka go fihlelela, go hlohleletša le dibaka tša tlhabollo ya profešene le tla phethagatšwa ka dikarolo tše pedi. Karolo ya mathomo go Southern Grounds Golf Club le Steyn City Gauteng Academy, gomme karolo ya bobedi e tla katološa gore ditšhaba tše dingwe di e fihlelele.
1.6 Ditiragalo tše dingwe tša Kolofo ya LIV di beakanyeditšwe go swara ka 2027 le 2028, ka kgonagalo ya go oketšwa go fihla ka 2029 le 2030.
2. Kgwedi ya Ditokelo tša Batho
2.1 Afrika Borwa e tla gopola Kgwedi ya Ditokelo tša Batho ka Hlakola ka fase ga morero: "Bohwa bja Tlhohleletšo: Go Šireletša Ditokelo, Go Boloka Botho." Ngwaga wo o o dira mengwaga ye 30 go tloga mola Molaotheo o saenelwago go ba molao.
2.2 Go thakgolwa ga Segopotšo sa Mengwaga ye 30 ya go amogelwa le go saenwa ga Molaotheo go ba molao se tla swarwa ka la 2 Hlakola 2026 mo Museamong wa Kgethollo. Segopotšo se ke sebaka sa rena ka moka go kgonthiša gape gore temokrasi ya rena le tokologo di dula di tiile.
2.3 Kabinete e ipiletša go Maafrika Borwa ka moka go tšwela pele go hlompha ponagalo ya phihlelelo ya kgokaganyo ya setšhaba go temokrasi ya molaotheo, ditokelo tša batho le tokologo, pušo ya molao, le go hlompha tema ye e kgathilwego ke bagale la bagalegadi ba ntwa ya tokologo gore re hwetše tokologo le temokrasi ya rena.
3. Go swara ga Khonferense ya Bosetšhaba ya Dinamelwa ya mathomo
3.1. Kabinete e dumeletše go swarwa ga Khonferense Bosetšhaba ya Dinamelwa ya mathomo go tloga ka la 16 go fihla ka di 18 Hlakola ka Johannesburg, Gallagher Estate.
3.2. Khonferense ye e tla beakanya lekala la dinamelwa la Afrika Borwa go šogana le ditlhohlo le go fa ditharollo. Go lebetšwe gore khonferense ye e tla goka baemedi ba 750 go tšwa Afrika Borwa, Setšhaba sa Tlhabollo sa Borwa bja Afrika, le setšhaba sa lefase ka bophara.
3.3. Khonferense ye e ikemišeditše go bopa ponelopele ye e swanago go tema yeo e kgathwago ke dinamelwa go tlhabollo ya ekonomi ya leago ka Afrika Borwa, ya beakanya bakgathatema go morero wa dimanelwa tša go swana. E tla godiša gape go abelana tsebo, go šomiša dinyakišišo tša boditšhabatšhaba le tša bosetšhaba, le go nyaka theknolotši ye mpsha ya dipapatšo le ditharollo tša titšitale go kaonafatša phethagatšo le bokgoni bja lenaneo la dinamelwa la naga.
11. Letšatši la Mašole a Ihlamilego
11.1. Mopresidente Cyril Ramaphosa bjalo ka Molaodimogolo wa Mašole a Naga a Afrika Borwa o boletše Letšatšing la Mašole ka Mmasepaleng wa Selete wa Vhembe ka la 21 Dibokwane 2026.
11.2. Letšatši la Mašole a Ihlamilego le ketekwa ngwaga ka ngwaga go gopola go nwelela ga sekepe sa SS Mendi, le go hlompha mašole ka moka bao e bilego batšwasehlabelo mola ba šomela Repabliki ka ntle ga mellwane ya rena le ka ditirišong tša ka gare ga naga. Ke letšatši la go hlompha tlhohleletšo ya bao ba aparago yunifomo, le bao ba šomago go šireletša setšhaba sa rena le batho ba sona.
11.3. Kabinete e kopane le Mopresidente Cyril Ramaphosa go tumiša maloko a Native Labour Corps ao a lahlegetšwego ke maphelo ge sekepe sa SS Mendi se nwelela ka la 21 Dibokwane 1917 nakong ya Ntwa ya Mathomo ya Lefase. Bogale bja bona, go ganetšana le maemo le go ba ngatana ye tee ga bona le ge ba be ba lebagane le lehu di a kwagala ka dinako ka moka, gomme tlhohleletšo ya bogale bja bona le moya wa bona di tšwela pele go re hlohleletša le lehono.
D. Melaetša
1. Mahloko
1.1. Kabinete e rometše melaetša ya matshidiso go malapa a:
1.1.1. Molwela ditokelo tša batho le molwantšha wa phenkgišano ya kgethollo, Moruti Ngaka Jesse Louis Jackson Sr. Afrika Borwa e lahlegetšwe ke mogwera wa botho. Go gopola Moruti Jackson go nyalelana le kanegelo ya tokologo ya rena, e bile yo mongwe wa bao ba boletšego kgahlanong le mmušo wa kgethologanyo ka nako yeo ba bantši lebelela ka thoko. Ka 2013, Afrika Borwa ya temokrasi, e mo hlomphile ka Sefoka sa Setšhaba sa Bagwera ba O.R Tambo sa Silibere.
1.1.2. Ngaka John Bolana, Mopišopo wa bohlano wa Bantu Church of Christ (Ibandla Lika Krestu LaBantu), yoo e bego e le mohlanka wa maitshwaro le go loka wa batho le kereke ka Afrika Borwa le selete sa SADC. O šomile bjalo ka mothopo wa tsebo le moeletši yo mogolo go batho ba bantši nageng ye. O ile a godiša kopano, seriti, boetapele bja maitshwaro le kopanelo ya setšhaba ka go tšwelela, a fiwa tlhompho ya batho ba magoro ka moka a bophelo.
1.1.3. Hosi Ngaka Phylia Tinyiko N'wamitwa II, moetapele, mohlahli le morwedi yo mogolo wa naga, yo o bego a na le mošomo wa go phadima bjalo ka morutiši, e bile e le mmadipolotiki wa maitemogelo. E be e le molwela ditokelo tša basadi le lentšu le maatla kgahlanong le dikgaruru tšeo di theilwego go bong, gomme kgauswanyane o amogetše taletšo go ba leloko la Sehlopha sa Batho ba go Tuma, seo se filwego mošomo wa go hlahla le go eletša go Dipoledišano tša Setšhaba.
1.1.4. Setsebi sa Bokamoso Clem Sunter, yo ditiragalo tša gagwe tša bokamoso tša “High Road, Low Road” di hlotlilego Afrika Borwa go šogana le ditlamorago tša dikgetho tša yona tša dipolotiki le ekonomi. Mošomo wa gagwe o file naga tlhako ya go go lemoga bokamoso bjo bokaone ka nako yeo bokamoso bjoo bo le kgole le bonnete.
1.1.5. Motseta wa pulamadibogo wa Palestina yo a belegetšwego Lebanon le molwela ditokelo Leila Shahid, yo a dirilego histori bjalo ka motseta wa mosadi wa mathomo wa Palestine. Ka tirelo ya gagwe ya go retega go PLO le Taolo ya Palestina ka Ireland, Netherlands le France, o ile ya ba moemedi wa go hlomphega kudu wa boikgethelo bja Palestina sefaleng sa lefase.
2. Ditebogišo
Kabinete e lebogiša le go lakaletša tše botse go:
2.1. Proteas ka go tšwela pele go ya Legato la Seswai la ba go Kgona la Sefoka sa Banna sa Lefase, ka India le Sri Lanka. Re ba lakaletša mahlogonolo mo maitapišong a bona a go hwetša sebaka mo go sekamakgaolakgang.
2.2. Ditšhaba tša Bakreste le Mamoslemo ge ba keteka Lent le Ramadan ka go latelelana. Kabinete e kopane le Mopresidente Ramaphosa go ba lakaletša tše dibotse.
Kgokagano:
Mohumagadi Nomonde Mnukwa
Molaodipharephare wa motšwaoswere
